वळण, ज्याला हिंदीत मोड म्हणतात आणि इंग्लिशमध्ये टर्न म्हणतात. हो तेच ते शब्द अनेकदा वापरतो आपण. पण असं असूनही घाबरतो त्यांना सामोरे जाताना.
वळणा वळणाने होणारा घाटातला प्रवास कोणाला सुख देतो तर कोणाला त्रास. वळण दिशा बदलतं, प्रवाह बदलतं अनेकदा योग्य मार्गावर आणून सोडतं.
आपण वळणावर थोडे थांबतो, अवघडतो, किंचितसे साशंक होतो. का ? मला वाटतं त्याचं कारण असावं वळणापालिकडे बघता न येण्याची आपली मर्यादा. या वळणापालिकडे आपल्यासाठी काय वाढून ठेवलंय हे माहीत नसल्याने सतत धाकधूक असते मनात. पण म्हणून वळणं टाळता येणार नाहीत. किंबहुना ती टाळूच नयेत असं मला वाटतं. प्रत्येक वळणावर नवीन काहीतरी शिकायला मिळतं. यश मिळतं नाहीतर अनुभवाचं गाठोडं तरी वाढतच.
असं हे वळण आपल्या आयुष्यात काही वेळा वादळ पण निर्माण करते. काय चूक काय बरोबर हेच कळेनासे होते. सर्व जग धूसर बनून जातं. कोण आपलं कोण परकं हेच कळत नाही किंवा फारच नीट कळतं.
वळण ओलांडणं हे जसं कसब आहे तसच ते ओलांडल्यावर अनुभव साठवणं हे पण एक कसब आहे. अनेकदा थ्रिल हवं हवं म्हणून आपणच वळणं निर्माण करतो आपल्या आयुष्यात; नाही का? आणि ही अशी उत्पन्न झालेली वळणं पार करताना आपली नक्कीच जरा जास्तच दमछाक होते.
पण नंतर वळणावरून मागे वळून पाहताना आपल्याला दिसतो तो कॅलिडोस्कोप. विविध पॅटर्नसचा. भावनांचे, कृतींचे, नात्यांचे, प्रेमाचे, आपुलकीचे, मित्रत्वाचे, वैराचेसुद्धा. आणि हेच विविध पॅटर्नस आपल्याला बळ देतात पुढल्या वळणावर पार व्हायला.
वळणावरून काही वेळा परत फिरुया असं वाटतं. यू टर्न घेऊयात का? असही वाटत असतं. काही वेळा तो निर्णय योग्यही असतो पण जीवन म्हणजे पुढे पुढे जाणेच ना. मग वळणाला घाबरून किंवा अवघडून किंवा कंटाळून about turn का घ्या? वळणावरून पुढे होऊ. कोण जाणे पुढचं वळण सुखद असेल, हवं हवंसं असेल!
असा हा आपला वळणावळणाचा प्रवास एका अशा वळणावर येऊन थांबतो की जिथून परतीची वाट नाही. या वळणावर जीवनाची सार्थकता ज्याला पटली त्याचे जीवन सफल झाले. अशाच व्यक्ती आदरणीय आणि अनुकरणीय ठरतात. नाही का?
खूप वळणदार प्रवास करत करत अंताकडे येताना जरा दमला असाल तर या, जरा या वळणावर विसावूयात!
– उमा जोशी
